චිම්පන්සින්ටත් දැන් මොළේ ඇවිත්
- RSL
- September 25, 2020
- පුවත් සහ වාර්තා, විමර්ශන
- featured
- 0 Comments
ස්වභාවික විපත් හමුවේ මිනිසුන් මෙතරම් ඔරොත්තු දීමේ එක් හේතුවක් වන්නේ අපගේ හැසිරීම වෙනස්වන තත්වයන්ට හැඩගැස්වීමට ඇති හැකියාවයි.
උදාහරණයක් කොවිඩ් වසංගතය ගෝලීය වශයෙන් ව්යාප්ත වීමට පෙර අප එකිනෙකා හමු වූ විට අතට අතදීම හෝ වැළද ගැනීම සුලභ අත්දැකීමක් විය. එහෙත් මිනිසුන් අතර සමීප සම්බන්ධතා මාරාන්තික කොවිඩ් වෛරසය පැතිරවීමට උපකාරී බව හදුනාගත් වහාම අපි දැන් මීටර් දෙකක් ඈතින් (බොහෝ විට අමුතු ලෙස) සිටිමු.
මෙය අපගේ පරිසරයට වෙනස් කළ හැකි වෙනස්වීම් වලට අනුවර්තනය වීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ එක් උදාහරණයක් පමණි. නම්යශීලීව මුහුණ දීමට සහ ප්රතිචාර දැක්වීමට ඇති මෙම හැකියාව අපගේ පරිණාමය හැඩගස්වා ඇත.
අතීතයේ දී, රැඩිකල් ලෙස වෙනස් වන දේශගුණය සමග වනාන්තර හැකිලීමක් සිදු වූ අතර අපේ මුල් මානව මුතුන් මිත්තන්ට ඊට පසුව බිහි වූ ගස් අඩු, විවෘත සැවනා තෘණ භූමිවල පහසුවෙන් කටයුතු කිරීම පිණිස අනුවර්තනය වීමට හැකිවිය.
මෙසේ අනුවර්තනය වීමට නොහැකි වූ මානව විශේෂ සහ සත්ත්ව විශේෂ ලෝකයෙන් වද වී ගිය අතර අනුවර්තනය ජයගත් සියලු විශේෂ අදත් නොනැසී තම පැවැත්ම තහවුරු කරගෙන ඇත.
එහෙත් වර්තමාන තත්ත්වය ආදි කාලීන දේශගුණික විපර්යාසන්ට වඩා හාත්පසින්ම විනාශකාරීය. එදා වසර දස දහස් ගණනක් පුරා ක්රමිකව සිදු වූ දේශගුණික විපර්යා වර්තමානයේ සිදුවන්නේ ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ක්ෂණිකව හා වේගවත්වය. එය ස්වභාව ධර්මය විසින් නොව ‘මිනිසා‘ විසින් මෙහෙය වීම ද වඩාත් හාස්යජනකය.
මීට පෙර සදහන් කළ ආකාරයට දේශගුණික විපර්යාවලට අනුවර්තනය වීමට බොහෝ සත්ත්ව ප්රජාවන්ට නොහැකි විය. නමුත්, සාර්ථක වන විශේෂයන්ට ද කාලගුණය හා ආහාර ලබා ගැනීමේදී සෘතුමය වෙනස්වීම් වලට සරිලන පරිදි ඔවුන්ගේ හැසිරීම වෙනස් කිරීමට බල කෙරී ඇති අතර ඒ අනුවර්තන හැකියාවේ සාර්ථක – අසාර්ථකභාවය මත මත ඔවුන්ගේ අනාගත පැවැත්ම රඳා පවතී.
අපගේ පරිණාමීය ඥාති සහෝදරයන් වන චිම්පන්සියන් අප්රිකාව පුරා ජීවත් වන අතර උණුසුම් හා වියලි දේශගුණ කලාපවල සිට සිසිල් හා තෙත් දේශගුණ කලාප දක්වා භූ දර්ශනවල වාසය කරයි.
සමහර චිම්පන්සි විශේෂ බහුලව ස්වභාවික මෙවලම් භාවිතා කරන්නන් වන අතර අනෙක් විශේෂ එවැනි හුරුවක් ලබා නැත. සමහර චිම්පන්සි විශේෂ සාමාන්යයෙන් ජලයට බිය වන අතර අනෙක් අය තාප තරංග අතරතුර තටාකවල ස්නානය කරති.
සමහර චිම්පන්සි විශේෂ ලී කොටූ භාවිතා කරමින් ආහාර (කුහුඹුවන් හා වේයන්) දඩයම් කරන අතර (පහත ඡායාරූපය) තවත් සමහරු ගල් පතුරු හෝ දෑත් භාවිතා කිරීමට විශේෂඥභාවය ලබා ඇත.
මේ ආහාරයෙන් වර්තමානයේදී අප්රිකාවේ ජීවත් වන චිම්පන්සි විශේෂ තම පරිසර තත්ත්වයන් හා අභියෝගයන් අනුව ආහාර, ආරක්ෂාව සහ පැවැත්ම සදහා ක්රමිකව අනුවර්තනය වෙමින් සිටින අතර එය අපේ ආදි කාලීන මුතුන්මිත්තන් ගමන් කළ ආනුවර්තන මාවතේ ඡායාවන් ප්රකට කරයි.
සෘතුමය පරිසරයක ජීවත් වූ චිම්පන්සියන් (සාමාන්යයෙන් ගස් අඩු ප්රමාණයක්) වනාන්තරවල ජීවත් වන අයට වඩා ඇතැම් හැසිරීම් ප්රදර්ශනය කිරීමට නැඹුරු විය
ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාම සමඟ ඔවුන්ගේ නවීන පරිසරය වේගයෙන් වෙනස් වන විට, ඔවුන්ගේ මේ ක්රමික අනුවර්තනය ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සදහා හොඳම ආරක්ෂාව විය හැකිය.
ජර්මනියේ පරිණාමීය මානව විද්යාව පිළිබඳ ‘මැක්ස් ප්ලෑන්ක් ආයතනයේ‘ අම්මි කලන් විසින් මෙහෙයවන ලද කණ්ඩායමක කොටසක් ලෙස, අපි වනගත චිම්පන්සි ප්රජාවන් 144 ක දත්ත එක්රැස් කළෙමු.
මධ්යම කොංගෝවේ තෙතමනය සහිත නිවර්තන වනාන්තරවල වෙසෙන චිම්පන්සින්ගේ සිට සෙනෙගල්හි සහෙල් කාන්තාරයට මායිම්ව ඇති චිම්පන්සියන් සොයා ගත හැකි වියළි භූ දර්ශනවල ජීවත් වන චිම්පන්සින් දක්වා මේ අධ්ය්යන පරාසය පුළුල් විය.
අපට දැන ගැනීමට අවශ්ය වූයේ මෙම පරිසර තත්ත්වයන් යටතේ ජීවත් වන චිම්පන්සි විශේෂ වත්මන් දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ අනුවර්තනයට කොපමණ සූදානමක් දක්වා තිබේද ? සහ එය කෙසේ සිදුවී තිබේද ? යන්නයි.
මෙම විචලනය පැහැදිලි කිරීම සඳහා අපි අවස්ථා තුනක් නිරීක්ෂණය කළෙමු. ඒ උෂ්ණත්වය හා වර්ෂාපතන රටාවන්හි නවීන වෙනස්කම්, චිම්පන්සි කණ්ඩායම් වනාන්තරවල හෝ සැවානා වාසස්ථානවල ජීවත් වූවාද යන්න සහ “ වනාන්තර රෆියුජියා ” වලින් දුරස්ථ වීම (වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ රැකවරණය ලබා දී ඇති වනාන්තර ප්රදේශ) කෙසේ සිදුවීද යන්නය.
මේ නිරීක්ෂණ තුනම වැදගත් වූ බව පෙනේ. සෘතුමය වාසස්ථානවල ජීවත් වන චිම්පන්සියන් (වසර පුරා විශාල උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හෝ වර්ෂාපතනය ඇතැම් මාස වලට සීමා කර ඇත) සහ ගස් අඩු වීම නිසා ඔවුන්ගේ අසල්වැසියන් නොවන ඇතැම් හැසිරීම් පෙන්වීමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
අවුරුද්ද පුරා සමාන උෂ්ණත්වයක් හා කාලගුණයක් සහිත සෘතුමය වශයෙන් ස්ථාවර පරිසරයක ජීවත්වන චිම්පන්සියන්ට වඩා වැඩි හැසිරීම් ඔවුන් පෙන්වීය. චිම්පන්සීන් ජීවත් වූයේ ඓතිහාසික වනාන්තර වල වන තත්ත්වයන් යටතේදී, ඔවුන් ප්රදර්ශනය කළ විවිධාකාර හැසිරීම් ද වැඩි වේ.
ඍතුමය වශයෙන් සහ පාරිසරික වශයෙන් වෙනස් වන භූ දර්ශනවල ජීවත්වන විශේෂයන් ඔවුන්ගේම විශේෂිත තාක්ෂණික ක්රමවේද වලට අනුවර්තනය වීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බව විද්යාඥයින් කලක සිට දැන සිටියහ. සෘතු අතර උෂ්ණත්වය හා වෘක්ෂලතාදියෙහි විශාල වෙනස්කම් ඇති සැවානා සහ තෘණ බිම් වැනි තරමක් විවෘත වාසස්ථානවල ජීවත් වන චිම්පන්සියන්ගේ හැසිරීම් වල දේශීය රටාවන් පෙන්නුම් කරයි.
චිම්පන්සින්ට පාෂාණ මෙවලම් ලෙස භාවිතා කිරීම වැනි ගැටළු වලට විවිධ විසඳුම් ඇත
උදාහරණයක් ලෙස සෙනෙගල්හි චිම්පන්සියන් සෙල්සියස් අංශ 40 දක්වා උෂ්ණ කලාපවල ජීවත් වන අතර ගුහා භාවිතා කර භූගත ජල තටාකවල ස්නානය කරති. සෙනෙගල්හි සහ උගන්ඩාවේ වෙනත් තැන්වල චිම්පන්සියන් මිරිදිය ජලය ලබා ගැනීම සඳහා ගංගා වල ළිං හෑරීම සුලභ දසුනකි. මෙම හැසිරීම් වල අර්ථය වන්නේ මෙම චිම්පන්සීන් සැවානා තෘණ බිම් මුහුණ දෙන දේශගුණික විපර්යාසවලට අභියෝගාත්මක මුහුණ දෙන බවයි. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, චිම්පන්සියන් වෙතින් විචල්ය හැසිරීම් සහිත විචල්ය වාසස්ථාන හමුවෙයි.
වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ වනාන්තර ක්රමයෙන් හැකිලී යත්ම, සැවානා සහ වනාන්තරයේ මොසෙයික් මගින් මිනිස් මුතුන් මිත්තන්ට නව අභියෝග ඉදිරිපත් විය. එය බලකරනු ලැබුවේ චර්යාත්මකව නම්යශීලී වීමට ය.
ඔවුන්ට විලෝපිකයින්ගෙන් බේරීම සඳහා ගස් අඩු වූ අතර, වියන් අතුරුදහන් වීමත් සමඟ, (ඒවා බොහෝ විට ඉහළ යන උෂ්ණත්වයට නිරාවරණය වූ අතර) වර්ෂයේ දීර්ඝ දීකාලයක් තිස්සේ ජලය වාෂ්ප වීමට නැඹුරු විය.
චිම්පන්සියන් සහ මිනිසුන් මෙම කාල පරිච්ඡේදයේ සිට වෙනම විශේෂයක් ලෙස ඉස්මතු වී ඇති නමුත්, ඔවුන් මෙම අභියෝගයන්ට සමාන ආකාරයකින් ප්රතිචාර දක්වනු ඇත. (නව හැසිරීම් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔවුන්ට සාර්ථකව මුහුණ දීමට සහ නොනැසී සිටීමට උපකාරී වේ)
දේශගුණික විපර්යාසයේ ප්රතිවිපාක අද සියලු විශේෂයන්ට බලපාන හෙයින්, චිම්පන්සියන් තුළ නම්යශීලී හැසිරීම වෙන කවරදාටත් වඩා අවශ්ය විය හැකිය. ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම ලොව පුරා අනපේක්ෂිත කාලගුණ රටාවන්ට තර්ජනය කරයි. විශේෂයෙන් නැගෙනහිර අප්රිකාවේ නියඟ හා ගංවතුර ඉහළ යමින් පවතී.
සෘතුමය කාලගුණය තුළ මෙම ප්රවණතා සියලු වන ජීවීන්ට අභියෝගයක් වනු ඇත. නමුත් විශේෂයෙන් එම විශේෂයන් වාෂ්පශීලී පරිසරයක ජීවත් වීමට එතරම් හුරුපුරුදුවී නැත. චිම්පන්සියන් ඊට ප්රතිචාර දක්වන ආකාරය සහ විශේෂයක් ලෙස ඔවුන්ගේ අනාගත සාර්ථකත්වය ඔවුන් අතීතයේ දී අනුවර්තනය වූ ආකාරය දක්වා පහළට පැමිණිය හැකිය.
බී.බී.සී. වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගො
