75% මන්දපෝෂිත ගවයින් සමග රට කිරෙන් ස්වයංපෝෂිත කළ හැකි ද ?

• RSL
• December 2, 2020
• පුවත් සහ වාර්තා, විමර්ශන
• featured
• 0 Comments

ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි කර්මාන්තය ගොඩනැඟී ඇත්තේ ස්ථම්භ තුනකිනි. කුඩා කිරි ව්‍යවසායකයා, මධ්‍ය පරිමාණ කිරි ව්‍යවසායකයා සහ මහා පරිමාණ කිරි ව්‍යවසායකයා යන ත්‍රිත්වයේ එකතුවෙනි. මෙම සමස්ත නියෝජනයෙන් වසරකට නිපද වනුයේ කිරි ලීටර් මිලියන 420 ත් 450 ත් අතර ප්‍රමාණයකි.

දෙකෝටියකට වැඩි ජනතාවගෙන් නැවුම් කිරි පරිභෝජනය කරන කණ්ඩායම් සඳහා දිනකට අවම වශයෙන් මිලි ලීටර් 100කට වැඩි කිරි ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනයට ලබා දෙනවා නම් දළ වශයෙන් වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ නිර්ණායක අනුව වසරකට කිරි ලීටර් මිලියන 780ක ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ.

බටර්, චීස්, යෝගට් ආදී සියල්ල එක් වූ විට, මෙරට පරිභෝජනය සඳහා වසරකට කිරි ලීටර් මිලියන 1300ක් පමණ අවශ්‍ය වේ. මෙම අවශ්‍යතාවයන්ගෙන් දැනට ලංකාවේ නිෂ්පාදනය වන්නේ 35%කි. ඉතිරි 65% පිටරටින් ගෙන්වනු ලබන අතර ඒ සඳහා වසරකට රුපියල් බිලියන 54-58 අතර මුදලක් වැය වේ. මේ අනුව ලංකාවේ කිරි කර්මාන්තය ගත හොත් එහි වටිනාකම දළ වශයෙන් බිලියන 35ක් පමණ වේ. මින් 90%ක් කිරි සපයනුයේ කුඩා පරිමාණයේ කිරි ව්‍යවසායකයන්ය. සතුන් 02 සිට සතුන් 20 දක්වා වන ව්‍යවසායකයන් මෙම මුළු නිෂ්පාදනයෙන් (ලීටර් මිලියන 420 න්) 90 % ක් සපයනු ලබයි. මහා පරිමාණ කිරි ගොවිපළවල් 3ක් පවතින අතර ජාතික පශු සම්පත් සංවර්ධන මණ්ඩල ගොවිපළ, අඹේවෙළ, නවසීලන්ත ගොවිපළ හා වටවල ගොවිපළ ඊට අයත් වේ.

සතුන් 1000 කට වැඩි ගොවිපොළ පවතින්නේ ඉහත කී ගොවිපළ තුන පමණක් වන අතර මුළු නිෂ්පාදනයට දායක වන්නේ 3.5% ක් පමණි. ඉතිරි 6.5% දායක කරනුයේ කිරි ගවයින් 25ත් 300ත් අතර ඇති මධ්‍ය පරිමාණයේ ව්‍යවසායකයන් විසිනි. මේ අනුව නිෂ්පාදනයෙන් 90% කට දායක වන කුඩා පරිමාණ කිරි ව්‍යවසායකයා ආරක්ෂා කිරීම ජාතික පශු සම්පත් සංවර්ධන මණ්ඩලයේ වගකීම බවට පත් වේ.

වැටුප් සහ නඩත්තුව

කුඩා පරිමාණ කිරි ව්‍යවසායකයාට අභිජනන සතුන් ලබා දීම පශු සම්පත් මණ්ඩලයේ මුලික වගකීමයි. සමහර අවස්ථාවලදී කිරි ගොවියාගේ කිරිදෙනුනට එක පිට පිරිමි සතුන් ජනනය වන බැවින් ඒ ගැහැනු සතුන්ගේ අඩුව සඳහා මණ්ඩලය එම අවශ්‍යතාවට උසස් ආරයේ ගැහැනු පැටවුන් දිය යුතුය.

පශු සම්පත් මණ්ඩලයට මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් වැටුප් සහ නඩත්තුව සඳහා වාර්ෂික මුදල් වෙන් කිරීමක් සිදු නොවේ. මසකට ආයතනයේ වැටුප් සඳහා පමණක් ලක්ෂ 800ක් පමණ වැය වේ. වසරකට වැටුප් ගෙවීමට පමණක් බිලියනයක් වැයවන අතර සත්ව ආහාර සැපයීමට තවත් බිලියනයක් වැය වේ. ස්වයංව තිරසාර වීමට මණ්ඩලයට ඉලක්කයක් පවතින අතර එය කිරි, පොල් හා වෙනත් කෘෂි භෝග නිපදවීම තුළින් සපුරාගෙන ආයතනය පවත්වා ගත යුතුව තිබේ.

වාර්ෂික නිෂ්පාදන සියල්ලේ වටිනාකම බිලියන 2.1ක් පමණ වේ. ආයතනය උපයන වටිනාකම වැටුප් ගෙවීමටත් සත්ව ආහාර සඳහාත් වතු නඩත්තුවටත් වැය කළ යුතු වෙයි. මේ අනුව පශු සම්පත් මණ්ඩලය පවත්වා ගැනීම මිස අමතර ආයෝජන හා දියුණු කිරීම් කළ නොහැකි තත්ත්වයක් මෙවන් වාතාවරණයක පවතී. එම නිසා ආයතනය පසුගිය කාලය තුළ අර්බුදකාරී තත්ත්වයකට පත්ව ඇති බව නොරහසකි.

ලංකාවේ ගව ගහනය මිලියන 1.2ක් වන අතර ඉන් ලක්ෂ 6ක් පමණ ගැහැනු සතුන්ය. ඉතිරි ලක්ෂ 6 පිරිමි සතුන්යැයි උපකල්පනය කළ හැකිය. ලංකාවේ කිරි ගොවීන් තුන්ලක්ෂ විසි දහසක් සිටින අතර මෙම කිරි ගවයින් ලක්ෂ 6 අතරින් කිරි නිෂ්පාදනයට සෘජුව දායක වන ප්‍රමාණය ලක්ෂ 4 ක් පමණ වන බවට උපකල්පනය කළ හැකිය.

මෙහිදී හඳුනාගත හැකි ගැටලු කීපයක් වේ. වාර්ෂිකව එක දෙනකුට එක පැටවකු ලැබිය යුතු වුව ද එසේ නොලැබීමේ ප්‍රවණතාවක් පවතී. සත්ව ආහාර හිඟය සමඟ ඇති මන්දපෝෂණ තත්ත්වය මෙහි ප්‍රබල ගැටලුවකි. ගවයාගේ ආහාර ජීර්ණයට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වැදගත් වන අතර එම ක්ෂුද්‍ර ජීවින්ට ජීර්ණයට පහසු උපස්ථර තිබෙන කුඩා කැබලි ආහාර දිය යුතුය. මෙම ක්ෂුද්‍රජීවීන්ට පහසු උපස්ථරමය ආහාර අප ලබා නොදීම තුළ සහ ආහාරවල පවතින ගුණාත්මකභාවය අඩු වීමත් මත සතුන් මන්දපෝෂණ තත්ත්වයෙන් පෙළීම හැකි ඉක්මනින්ම විසඳා ගත යුතු තත්ත්වයකි.

ලංකාවේ සිටින ගවයින්ගෙන් 60 %-75 % මන්දපෝෂිත තත්වයෙන් පෙළෙයි. මිනිසුන්ගේ මන්දපෝෂණය ගැන කතා කළ ද සතුන්ගේ මන්දපෝෂණය ගැන මෙතෙක් කිසිවකු කතා කර නොමැත. ඉහළ ගුණාත්මකභාවයක් තිබෙන ආහාර මෙම සතුන්ට දීමේ වැඩපිළිවෙළක් හඳුන්වා දීම රජයට යෝජනාකර ඇත.

ක්ෂේත්‍රයන්හි දියුණුව ගැන සැළකීමේදී විවිධ අවස්ථාවන්හි සහනාධාර දීම ක්‍රියාත්මක වෙයි. උදාහරණ ලෙස වී ගොවියා සැලකීමේ දී පොහොර සහනාධාරය, වී සහතික මිල, වැනි සහනාධාර ක්‍රම අනුගමනය කිරීම දැකිය හැකිය. කිරි ව්‍යාපාරයේ එවැනි තත්ත්වයක් නොමැති හෙයින් කිරි ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ පුද්ගලයන්ට සතුන් සඳහා දෙන ආහාර සලාකය යම් කාලයකට සහනයක් (අඩු මිලට) දීම, පෞද්ගලික හා රාජ්‍ය අංශයේ සහභාගිත්වයෙන් ඉහළ ගණයේ තෘණ සෛලේජ් වැනි ආහාර සහ පැය 24 පුරා සතුන්ට පිරිසිදු ජලය ලැබෙන ක්‍ර‍මයක් සකසා දීම සහ කිරි එකතු කිරීම විධිමත් කිරීම තුළ වසරක කාලයකදී අද නිපදවන කිරි ප්‍රමාණයට අමතරව කිරි ලීටර් ලක්ෂයක් වැඩිකර ගැනීමට හැකියාව පවතී.

අභිජනන ප්‍රතිපත්තියක්

බොහෝ අය සිතනුයේ සතුන් පිටරටින් ගෙන්විය යුතු බව, දෙමුහුන් ඉහළ ගණයේ සතුන් අවශ්‍යයි යන්න මිස දැනට සිටින සතුන්ගෙන් උපරිම ඵලදායීතාවය ලබා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර නොමැත. විය යුත්තේ සිටින සතුන්ගෙන් උපරිම ධාරිතාවක් ගන්නා අතර ඉහළ ආරේ වඩා කාර්යක්ෂම හා ප්‍රතිඵලදායී අභිජනන ප්‍රතිපත්තියක් තුළින් දේශීය කිරි ගවයකු නිර්මාණය කිරීමයි.

ලංකාවේ සත්ව නිරෝධායන නීතිරීති අනුව ඉන්දියාවෙන් හා පකිස්ථානයෙන් සත්තු ගෙන ඒම එතරම් පහසු නොවේ. බොහෝ විට අවසරය ලැබෙන්නේ නවසීලන්තයෙන්, ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් මෙන්ම ඩෙන්මාර්කය වැනි රටවලින් පමණක් වන අතර එම සතුන් ඇතැම් දේශගුණික කලාපයන්ට පමණක් යෝග්‍ය වේ. අප රටට යෝග්‍ය පරිදි අභිජනනය ක්‍රියාවලිය තුළින් දේශීය කිරි ගවයකු නිර්මාණය කිරීම මෙහි දී වැදගත් වන්නේ ඒ නිසාය.

කිරි කර්මාන්තය හා බැඳුණ අනෙක් කර්මාන්තය නම් ගව මස් කර්මාන්තයයි. ගව මස් පරිභෝජනය කරන විශාල පිරිසක් රට තුළ සිටින අතර වාර්ෂික දේශීය ගව මස් අවශ්‍යතාවය මෙට්‍රික් ටොන් 30,000 කි. එම අවශ්‍යතාවයන් 98% ක් දේශීය කර්මාන්තයක් ලෙස පවතින අතර එහි විශාල අභියෝග සහ ගැටලු රාශියක් තිබේ. ඒවා නිරාකරණය කිරීම ඉදිරියේදී සිදු කළ යුතුය. සමස්තයක් ලෙස ඉහළ ගණයේ ආහාර නොමැතිවීම, නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වන සත්ව රෝග සඳහා සහනදායි ලෙස දේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදිත ඖෂධ දීම, නිසි කලට රෝග වැළැක්වීමේ එන්නත් දීමේ නිසි ක්‍රියාවලියක් නොමැතිවීම යන කරුණු ගැන වඩා වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය.

මුඛ හා කුර රෝග තත්වය නිසා වාර්ෂිකව කිරි සහ අනෙකුත් නිෂ්පාදන මඟින් රුපියල් මිලියන ගණනක් මෙම ව්‍යාපාරයට අහිමිවේ. සත්ව රෝග වැළැක්වීමට විදේශ රටවල් මූලික කර ගත් එන්නත් ගෙන්වීමේ ව්‍යපෘතිවලට මුල්තැන දීමත් දේශීය වශයෙන් නිපදවීමට උනන්දුවක් සහ අනුබලදීමක් හෝ දිරිගැන්වීමක් නොමැතිවීමද මීට බලපෑ හේතූන් අතර වේ. මේ සඳහා පශු පර්යේෂණ ආයතනයක් ගන්නොරුව පිහිටා ඇති අතර මෙරටට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර එන්නත් නිපදවීම හා බුරුළු ප්‍රදාහය සහ කිරිවැරීම සඳහා වන ඖෂධ නිපදවීමේ හැකියාව පවතින අතර දක්ෂ සැලකිය යුතු පර්යේෂකයන් පිරිසක් ද ඒ සතුව ඇති බව නොරහසකි.

2015 වසර වන විට මෙම ඖෂධ හා එන්නත් නිපදවීම සිදු කර ඇතත් මේ වන විට එය ඉතා පසුගාමී තත්ත්වයක පවතී. පිටරටින් එන්නත් ගෙන්වීම සිදු වන අතර එම එන්නත්වල සාර්ථකත්වය අවම මට්ටමක පවතින අතර මිල ද ඉතා අධිකය. මේ සා මෙම කර්මාන්තයේ නිරත පිරිසට වන වැය ඉතා අධිකය.

මේ අධික පිරි වැය නිසා සතුනට අවශ්‍ය බෙහෙත් සහ එන්නත් දීමට යම් ආකාරයක මැලිකමක් දැක්වීමේ ප්‍රවණතාවයක් ගොවි මහත්වරුන් අතර පවතී. මෙම ඖෂධ දේශීය වශයෙන් නිපදවා යම් සහනදායි පිළිවෙතකට සපයා දීමේ වැඩපිළිවෙළක් දියත් කළ හැකි නම් කිරි ව්‍යවසායකයාට සහනයක් සහ පිටිවහලක් වේ. වාර්ෂිකව 250,000ක් (දෙලක්ෂ පනස් දහසක්) සතුන්ගෙන් කිරි ගන්නවා යනු පැටවුන් ද එම ප්‍රමාණයක් බිහි වීමයි. ඉන් 50% ක් පිරිමි සතුන් වේ. මෙම උපදින පිරිමි සත්තු ඉවත් කළ යුතු අතර මීට අමතරව සෑම ගොවිපොළකම සිටින වැඩිහිටි සතුන්ගෙන් 20%ක් පරිභව ඝාතනය සඳහා (මස් පිණිස) ඉවත් කරනු ලබයි.

ගව මස් කර්මාන්තය

ලංකාවේ පවතින එක් ස්වයංපෝෂිත කර්මාන්තයක් ලෙස ගව මස් කර්මාන්තය සැලකේ. ලංකාවේ වාර්ෂික ගව මස් ඉල්ලුම මෙට්‍රික් ටොන් 30,000කි. 2019 වසරේ පිටරටින් ගෙන්වා ඇති ප්‍රමාණය මෙට්‍රික් ටොන් 119 කි.ඊට වැය වී ඇති මුදල රු.මිලියන 116 කි. දේශීයව මස් අනුභව කරන්නන්ට පිටරටින් මෙම මස් ආනයනයට වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 30 ක් වැය වේ.

මෙම පිරිමි සතුන් සහ වාර්ෂිකව ඉවත් කරන සතුන්ගෙන් (සත්ව අපහරණ ආදායම නොලැබී යාමෙන්) කිරි ව්‍යවසායකයාට ආදායමක් නොලැබුණ හොත් එම ගොවිපොළ පාඩු ලබන තත්ත්වයට පත්වේ. නැතහොත් දේශීය සත්ව අපහරණ කර්මාන්තය බිඳ වැටීමත් සමඟ බිලියන 35 ක් වන දේශීය කිරි කර්මාන්තය කඩා වැටීමත් සිදු වේ. බිලියන 54 ක් කිරිපිටි ආනයනය සඳහා වැය කරන අතර දේශීය කිරි හා ගව අපහරණ කර්මාන්තය ලෙස ගත් කල මූළු වටිනාකම රුපියල් බිලියන 120 කි.

මෙම කර්මාන්තය සඳහා ප්‍රතිපත්ති සැකසීමේදී මෙම ආර්ථික දත්ත විශ්ලේෂණය නොකිරීම කනගාටුවට කරුණකි. ගව අපහරණය නතර කිරීම තුළ ආර්ථික හානිය එසේ වන විට වසරකට සතුන් ලක්ෂයක් අත්හැරී‍මෙන් සමාජ ගැටලුවක් ඇතිවේ. වසරකට සතුන් ලක්ෂයකට අභය දානය දීම සහ ඔවුන්ට ආහාර සපයන්නේ කෙසේ ද? කිරි සපයා දෙන සතුන් 250,000කට (දෙලක්ෂ පනස් දහසකට) ආහාර සලාකය දිය නොහැකි පසුබිමක පවතින රට වාර්ෂිකව තවත් අමතර අපහරණ සතුන් ලක්ෂයක් රැක බලා ගන්නට ‍මහා භාණ්ඩාගාර ආර්ථිකය ශක්තිමත් ද යන්න ප්‍රශ්නයකි. දළ වශයෙන් මේ සඳහා රුපියල් බිලියන 6ක් වැය වේ.

අලි ඇතුන් ගම් වැදීම

මෙම සතුන් කැලෑ වැදීම නිසා විශේෂයෙන් අලින් වැනි සතුන්ට අවශ්‍ය තෘණ හිඟ වීමෙන් අලි ඇතුන් ගම් වැදීමට හේතුවක් වේ. ගව අපහරණ කර්මාන්තය අඩපණ කිරීමට දීර්ඝකාලීන සැලසුම් සැකසිය යුතුය. උපදින පිරිමි සතුන් ප්‍රමාණය අඩු කිරීම (ලිංග නිර්මිත ශුක්‍රාණු කෘත්‍රිම සිංචනය සඳහා යොදා ගැනීම) එහෙත් මෙම ක්‍රමය යටතේ පිරිමි සතුන් ගහණය මෙරට පාලනය කර ගැනීමට වසර 05 ක කාලයක් අවම වශයෙන් ගත වනු ඇත.

පිරිමි සතුන් පාලනය කර ගත්ත ද ගොවිපළවලින් නිෂ්පාදනයට දායක නොවන සතුන් ගොම හා කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනයට යොදා ගැනීමට යෝජනා වී ඇති අතර මහා පරිමාණ ලෙස වසරකට සතුන් ලක්ෂය බැගින් වසර 10 ක පමණ කාලයක් සතුන් මිලියනයකට අවශ්‍ය තෘණභූමි ප්‍රමාණය කොතරම් ද යන්න සිතා බැලිය යුතුය. කිරි කර්මාන්තයේ නිර්ණායක අනුව අක්කරයකට පෝෂණය සඳහා උපරිම ලෙස සතුන් 5 ත් 8 ත් අතර ප්‍රමාණයක් යොමු කළ හැකිය.

වාර්ෂිකව ඉවතලෑමට සිදුවන පිරිමි සතුන් ලක්ෂයක් නිෂ්පාදනයෙන් ඉවත් වන 35,000 ත් 135,000 ත් අතර සතුන් ප්‍රමාණයක් පෝෂණය කිරීමට තෘණ භූමි අක්කර 27000 ක් අවශ්‍ය වන අතර වසර 10 ක් තුළ මෙවැනි ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම තුළින් රට කෙතරම් ආර්ථිකමය වශයෙන් ගැටලුවකට මුහුණ පානු ඇතැයිද සිතිය හැකිය.

තවත් විකල්පයක් ලෙස යෝජනාවි ඇති අපහරණ ගවයින් පිටරටට යැවීමේ ව්‍යාපෘතිය ඵලදායි ලෙස සිදු කිරීමට අවශ්‍ය තාක්ෂණය සහ මිනිස් බලය සත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව සතුව ඇත් දැයි නොදනිමි. අන්තර්ජාතික නියමයන්ට අනුකූලව සතුන් අපහරණ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටකට කෙතරම් ආර්ථික වාසියක් අත්වනු ඇත් දැයි ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් කල්පනා කර බැලිය යුතුය. කිරි කර්මාන්තය නංවාලීමට නම් කාරණා 3 ක් සම්පූර්ණ කළ යුතුය. සතුන්ට අවශ්‍ය පෝෂණය, ජලය සහ සැප පහසුව සපයා දීම, සත්ව රෝග නිවාරණය සහ ඖෂධ එන්නත් නිසි කලට සහනදායී ලෙස සපයා දීමට අවශ්‍ය උපරිම පහසුකම් සැලසීම, කෘත්‍රිම සිංචන ක්‍රියාවලිය යාවත්කාලීන කොට ලිංග නිර්මිත ශුක්‍රාණු භාවිතය, කලල බද්ධය වැනි ව්‍යාපෘති මගින් උසස් ආරයේ දේශීය කිරිගවයකු දේශීයව නිර්මාණය කිරීම සහ වසර අසූවකට අධික කාලයක් තුළ විවිධ අභිජනන මට්ටම්වලින් අභිජනනය සිදු කොට ඇති සතුන් සඳහා පුළුල් වශයෙන් ජානමය විශ්ලේෂණයක් (Gene Sequencing) කොට සියලු සත්ව නිෂ්පාදන දත්ත ඩිජිටල්කරණය කිරීම වැනි ක්‍රියාවලියක් හරහා මෙම සර්වකාලීන දැක්ම යථාර්ථයක් කිරීමෙන් පමණක් දේශීය කිරි නිෂ්පාදනය සෞභාග්‍යයේ දැක්මට අනුව කිරෙන් සපිරි රටක් යන්න සඵල කර ගැනීමට හැකි වනු ඇත.

සමන්තා කංකානම්ගේ