කෙසෙල් ගැන ඔබ දැනගත යුතුම කතා එකතුවක්
අද වන විට කෙසෙල් වල සෞඛ්යමය වාසි රැසක් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඉදුණු කෙසෙල් පොටෑසියම්, කැල්සියම්, විටමින් බී 6 සහ විටමින් සී වලින් පිරී ඇති අතර කාබෝහයිඩ්රේට් සහ තන්තු වලින් පොහොසත් ප්රභවයකි. ඉන්දියානු ජනතාව සහ වෛද්යවරුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ කෙසෙල් ඖෂධීය වශයෙන් අගය කර ඇත
දශකයකට පෙර, මා විවාහා වූ අලුත ආගමික උත්සවයක් සඳහා කෙසෙල් ගෙඩි කිහිපයක් මිලදී ගැනීම සඳහා දකුණු ඉන්දියානු නගරයක් වන නාගර්කෝයිල්හි මගේ නැන්දම්මාගේ නිවස අසල පාර අයිනේ පළතුරු වෙළඳසැලක් අසල නතර වුණෙමි.
සුපුරුදු කහ පැහැයේ සිට රතු සහ දම් පාට දක්වා විවිධ වර්ණවලින් යුත් මෙම පෝෂණීය පලතුරේ පොකුර දෙස මම බැලුවෙමි. ඒවා වෙළෙදසැලේ වහළයේ එල්ලී සිටියේ ඕනෑම මොහොතක පාරිභෝගිකකයෙකු අතට පැනීමේ සූදානමිනි.
වෙළෙද සැලේ අලෙවියට තබා තිබූ සෑම කෙසෙල් කැනකටම විවිධාකාරයෙන් වූ දේශීය නම් තිබුණි. ( පූවන් , චෙව්වාෂායි , මැටි පැස්හැම්…) ඉන්දියාවේ තෙලන්ගානා ප්රාන්තයේ අගනුවර වන හයිද්රාබාද්හි නාගර්කෝයිල් සිට කි.මී. 1,200 ක් පමණ උතුරින් හැදී වැඩුණු මගේ මුළු කාලය තුළ මෙතරම් කෙසෙල් ප්රභේද රාශියක් මා දැක නැත. මෙහි දේශීය කෙසෙල් ප්රභේද 12 ත් 15 ත් අතර ප්රමාණයක් අලෙවියට තබා තිබුණේය.
![[]](https://ychef.files.bbci.co.uk/1280x720/p08xcsy8.jpg "[]")
ස්වදේශික කෙසෙල් ප්රභේද තවමත් දකුණු ඉන්දියාවේ වගා කෙරේ
කෙසෙල් යනු අතීතයේ සිටම ඉන්දියාවේ වඩාත්ම විවිධාකාර හා ගෞරවයට පාත්ර වූ පලතුරකි. එහි උපත, බහු වාර්ෂික ඵලදාව සහ දැරිය හැකි මිල නිසා එය සෑම අවස්ථාවකම පාහේ ඉහළ ඉල්ලුමක් සහ එවැනිම සැපයුමක් ඇති පලතුරක් වන අතර කෙසෙල් ගස මුළුමනින්ම රටේ සංස්කෘතිය සමග ගැඹුරින් බද්ධ වී ඇත.
ඉන්දියාව පුරා ගෙවතු වල දේශීය කෙසෙල් ප්රභේද වගා කරන අතර, ඒවා නාගර්කෝයිල් වැනි ස්ථානවල දේශීයව හා වල් (කැලෑ කෙසෙල්) ලෙස වර්ධනය වේ. බොහෝ දුරට දකුණු ඉන්දියාවේ බටහිර කඳුකරයෙන් බැහැර ප්රදේශවල දක්නට ලැබෙන උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත නිවර්තන දේශගුණය සහ සාරවත්, ලෝම පාංශු තත්ත්වයන් හේතුවෙන් එහි කෙසෙල් වගාව සුලභව සහ ව්යාපාරික මට්ටමින් සිදුකෙරේ.
කෙසෙල් ලෝකයේ පැරණිතම හා වඩාත්ම වගා කරන ලද පලතුරක් ලෙස විශ්වාස කෙරෙන අතර ඉන්දියාවේ සහ ගිනිකොනදිග ආසියාවේ සරල මූලාරම්භයට වඩා බොහෝ දුර ගමන් කර ඇත. අද වන විට එය ලොව වැඩිපුරම පරිභෝජනය කරන පලතුරක් වන අතර, මෙම වසංගත කාලවලදී පවා සැනසිලිදායක සහ පහසුවෙන් සාදාගත හැකි කෙසෙල් පාන් ලොව පුරා ගූගල් සෙවුම් වල ජනප්රිය වී තිබේ.
ඓතිහාසික වාර්තාවල සඳහන් වන්නේ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්යයා ‘කඩාලි ෆාලම්වල‘ kadali phalam (කෙසෙල් සඳහා සංස්කෘත නාමය) විස්මිත රසයෙන් පුදුමයට පත් වූ බවත් ඔහු ඒවා ඉන්දියාවේ සිට මැද පෙරදිගට ගෙන ගිය බවත්ය. එහිදී එය ‘banan ‘ (ඇඟිල්ලට අරාබි වචනයක්) ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.
තවත් සියවස් ගණනාවකට පසු අරාබි වෙළෙඳුන් කෙසෙල් ද රැගෙන (15 වන සියවසේදී) අප්රිකාව, ලතින් ඇමරිකාව සහ කැරිබියන් දූපත්වලට ළඟා වූ අතර පසුව උතුරට බර්මියුඩාව දෙසට ගමන් කළේය. 17 සහ 18 වන සියවස් වලදී බර්මියුඩාවේ සිට කෙසෙල් එංගලන්තයට නැව්ගත කරන ලදී.
1835 දී ඩර්බිෂයර් හි චැට්ස්වර්ත් වතුයායේ ප්රධාන ගෙවතු වගාකරු ජෝසෆ් පැක්ස්ටන් කහ පැහැති නව කෙසෙල් ප්රභේදයක් වගා කර වර්ධනය කර එය musa cavendishii ලෙස නම් කළේය. අද ලෝකය පුරා ජනප්රිය සහ ඉහළම අලෙවියක් ඇති කෙසෙල් ප්ර භේදයක ආරම්භය එසේ විය.
කෙසෙල් ශාරීරික හා අධ්යාත්මික වශයෙන් ඇති වන සියලුම රෝග සඳහා පිළියමක් ලෙස සැලකේ
අනෙකුත් ප්රභේද සමඟ සසඳන විට එහි කුඩා ප්රමාණය හා තරමක් මෘදු රසය තිබියදීත්, කැවෙන්ඩිෂ්හි Cavendish ඒකාකාරිත්වය, රෝගවලට ප්රතිරෝධය සහ ඉහළ අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමේ ධාරිතාවය නිසා එය බටහිර ලෝකයේ සොඳුරු ප්රභේදය බවට පත්ව ඇත.
ඉහළ අස්වැන්නක් සහිත ජී 9 කැවෙන්ඩිෂ් (G9 Cavendish variety) ප්රභේදය (ඊශ්රායලයෙන් ලබාගත්) දැන් ඉන්දියාව පුරා වාණිජමය වශයෙන් නිෂ්පාදනය කෙරේ; කෙසේ වෙතත්, දේශීය කෙසෙල් ප්රභේද සහ ඔවුන්ගේ කෙසෙල් ඥාති සහෝදරියන් ප්රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ දකුණු දිග ප්රදේශවල තවමත් වගා කෙරේ. ප්රදේශවාසීන් බොහෝ විට පූවන්, මොන්ඩන් සහ පියන් (poovan, mondan and peyan) වැනි ප්රභේදවල ප්රශංසා කරති.
ඉන්දියාවේ, කෙසෙල් ශාරීරික හා අධ්යාත්මික වශයෙන් ඇති වන සියලුම රෝග සඳහා පිළියමක් ලෙස සැලකේ. සෙංගමාලය වැළඳීමෙන් පසු ඒවා ප්රතිශක්තීකරණ ඔසුවක් ලෙස අනුභව කරන ලෙස මගේ අම්මා මට ආයාචනා කළ නිසා කෙසෙල් කැබලි ගිල දැමූ බව මට මතකය. ආගමික උත්සවවලින් පසු ඒවා ප්රසාදම් (දිව්ය පූජාවක්) ලෙස ගිල දැමීමට මගේ ආච්චි මට අවවාද කළාය.
අද වන විට කෙසෙල් වල සෞඛ්යමය වාසි රැසක් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඉදුණු කෙසෙල් පොටෑසියම්, කැල්සියම්, විටමින් බී 6 සහ විටමින් සී වලින් පිරී ඇති අතර කාබෝහයිඩ්රේට් සහ තන්තු වලින් පොහොසත් ප්රභවයකි. ඉන්දියානු ජනතාව සහ වෛද්යවරුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ කෙසෙල් ඖෂධීය වශයෙන් අගය කර ඇත. කෙසෙල් ගස පූජනීය යැයි සලකනු ලබන අතර එහි සෑම කොටසක්ම භාවිතා කරනු ලැබේ. එය කෑමට පලතුරක් හෝ, ඖෂධීය ප්රතිකාර වලදී කොළ, මල් සහ පොතු වශයෙන් නිරන්තරයෙන් භාවිතා කිරීම සිදුවේ.
ඉන්දියාවේ කෙසෙල් සුබ ලකුණක් ලෙස සලකනු ලබන අතර ඒවා බොහෝ විට ආගමික අරමුණු සඳහා යොදා ගනී
දිල්ලියේ නාඩ් වෙල්නස් හි ජ්යෙෂ්ඨ ආයුර්වේද උපදේශක වෛද්ය ශ්රීලක්ෂ්මි පැවසුවේ “ඉදුණු කෙසෙල් ගෙඩියක් ඊතර් හා වාතයේ ජීව බල මූලද්රව්යයන්ගෙන් සමන්විත වන අතර එය ආයුර්වේදයේ සමේ ආබාධ කිහිපයකට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා යොදා ගනී“
එසේම ආයුර්වේදයේදී කෙසෙල් මල සහ කඳ දියවැඩියාවට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන අතර ගසේ යුෂ (විශ්මයජනක ගුණ ඇති) ලාදුරු හා අපස්මාරය වැනි රෝග සඳහා මෙන්ම කෘමි දෂ්ට කිරීම්වලදී ඖෂධයක් ලෙස යොදා ගනී.
ශ්රීලක්ෂ්මි පැහැදිලි කළ පරිදි, අධි රුධිර පීඩනය හා නින්ද නොයාම වැනි මනෝ ව්යාධි ආබාධ සඳහා ප්රතිකාර කරනු ලබන්නේ ‘තලපොතිචිල් thalapothichil‘ නම් ප්රතිකාරයෙනි. එහිදී හිස ඖෂධීය පේස්ට් එකකින් ආවරණය කර කෙසෙල් කොළයකින් ඔතන අතර එය සන්සුන් බලපෑමක් ඇති කරයි.
පාලි කැනනයෙහි (බුද්ධාගමේ ථේරවාදී ඉගැන්වීම්වල කේන්ද්රීය වූ ශුද්ධ ලියවිලි පද), වේද සහ භගවත් ගීතාවෙහි සඳහන් එකම පලතුර කෙසෙල් වන අතර ‘දෙමළ සංගම් සාහිත්යයේ මුක්කනි (mukkani in Tamil Sangam literature) ලෙස හඳුන්වන අඹ සහ කොස් ගෙඩි සමඟ කෙසෙල් එක්ව පලතුරු ත්රිත්වය සාදයි. හින්දු ආගමේ කෙසෙල් ගස හින්දු දේවස්ථානයේ ගුරු කෙනෙකු ලෙස සැලකෙන ‘බ්රිහාස්පති‘ (බ්රහස්පති) හා සමාන වේ.
කෙසෙල් ගස ද සාරවත්බව හා ත්යාගය සමඟ සම්බන්ධ වේ. එබැවින්, දකුණු ඉන්දියාවේ, මංගල උත්සව, ආගමික උත්සව සහ වෙනත් විශේෂ අවස්ථාවන්හිදී නිවසකට හෝ ස්ථානයකට පිවිසෙන දොරටුවේ දෙපස සපුෂ්ප අතු සහිත කෙසෙල් ගස් යුගලයක් තබා ඇත. බෙංගාලයේ, දුර්ගා පූජෝ උත්සවය අතරතුර, දුර්ගා දේවතාවිය සංකේතවත් කරන රූපයක් (හින්දු – යුද්ධයේ හා ස්ත්රී ශක්තියේ දේවතාවිය) කෙසෙල් පැළයකින් සාදා, කහ පැහැති සාරියකින් රතු මායිමකින් ඔතා ඇත.
කෙසෙල් නිතරම ඉන්දියානු ආහාරවල දක්නට ලැබේ
ඉන්දියාවේ කෙසෙල් ආහාරයට ගැනීමේදී, ඉදුණු හෝ අමු වුවත් තෝරා ගැනීමට බොහෝ විකල්ප තිබේ. පහසුවෙන් ජීර්ණය කළ හැකි (matti pazzham) වැනි ප්රභේද ළදරු ආහාර ලෙස භාවිතා කරන අතර ‘නෙන්ද්රන්‘ සහ ‘රස්තාලි ‘ (nendran and rasthali) වැනි ප්රභේද දිගු ආයු කාලය සහ අඩු ජල අන්තර්ගතය නිසා සාම්ප්රදායික හා සමකාලීන ඉන්දියානු කෑම වර්ග දෙකෙහිම භාවිතා වේ.
කෙසෙල් ගස ඉන්දියාවේ සංස්කෘතිය සමග ගැඹුරින් බද්ධ වී ඇත
ඉන්දියාවේ කෙසෙල් භාවිතා කරන සියලු ක්රම මා දන්නා බව මා සිතූ මොහොතේම, මට චෙන්නායි නගරයට ආසන්නයේ පිහිටි අනකපුතුර්හි පේෂකර්ම ශිල්පියෙකු වන සේකර් සී හමු විය. ඔහු කෙසෙල් අපද්රව්ය හා ස්වාභාවික කෙසෙල් තන්තු වලින් පරිසර හිතකාමී සාරි සාදයි.
මෙසේ බලන විට වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මේ ශ්රේෂ්ඨ රටේ ජනතාව ඉතාම නිහතමානීව කෙසෙල් සමග විස්මිත සම්බන්ධයක් පවත්වන බව වටහා ගැනීම අපහසු නොවේ. එදා මෙන්ම අදත් කෙසෙල් ගස ඉන්දීය ජනතාවට පලතුරක්, ඖෂධයක්, දේවත්වය හා සංස්කෘතිය හා සම්බන්ධ පූජනීය ගසක් පමණක් නොව කර්මාන්ත සදහා අමුද්රව්යයක් ලෙස ද සුවිශාල සේවයක් ඉටුකරනු ලබයි.
2020 නොවැම්බර් 18 වැනි දින බී.බී.සී. වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ
