අපට චීනය සමඟ සාමය අවශ්‍යයි, නමුත් සාම ගිවිසුම් කඩ කළ හොත් කුමක් කළ හැකිද, 2023 ජූනි 8, බ්‍රහස්පතින්දා ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය එස් ජයශංකර්, නරේන්ද්‍ර මෝදි රජයේ නව වසර පිළිබඳ විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් පැවසීය.ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය එස් ජයශංකර් පැහැදිලි කළේ ඉන්දියාව-චීනය “සම්බන්ධතාවයට බලපෑම් ඇති වන අතර සබන්ධතාවය දිගටම බලපානු ඇති” බවයි. දේශසීමා තත්ත්වය සාමාන්‍ය තත්ත්වයක නොමැති අතර කෙසේ හෝ සබඳතා සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වේ යැයි යම් අපේක්ෂාවක් තිබුණේ නම්, එය හොඳින් පදනම් වූ අපේක්ෂාවක් නොවන බව ඔහු අවධාරණය කළේය.කෙසේ වෙතත්, සාකච්ඡා තවමත් සිදුවෙමින් පවතින බව ද ඔහු පැවසීය. “ගැල්වාන් සිදුවීමට මොහොතකට පෙර අපි චීනයට කතා කළා. අපි ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ හමුදා චලනය ගැන කිව්වා, ගැල්වාන් දිනකට පසුද මම ඔවුන්ට කතා කළා, අපට ඉවත් වීමට ක්‍රමයක් සොයාගත යුතුයි, දේශසීමා තත්ත්වය වැඩිදියුණු නොවන්නේ නම් චීනය සමඟ සබඳතා දුර්වල වනු ඇත, ”ඉන්දීය විදේශ කටයුතු එස් අමාත්‍ය ජයශංකර් තව දුරටත් පැවසීය.

ගැල්වාන් නිම්නයේ (නැගෙනහිර ලඩාක්) තත්ත්වය “සංකීර්ණ” ලෙස විස්තර කරමින් එස් ජයිශංකර් පැවසුවේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින් මෙහෙයවනු ලබන උපදේශන සහ සම්බන්ධීකරනය සඳහා ක්‍රියාකාරී යාන්ත්‍රණය සහභාගීත්වය ඇතිව සාකච්ඡා මට්ටම් දෙකකින් අඛණ්ඩව පවතින බවයි. මිලිටරිය සහ සේනාංකාධිපති මට්ටමේ සාකච්ඡා හමුදාව විසින් මෙහෙයවනු ලබන අතර මිලිටරියේ සහභාගීත්වය ඇතිව “මෙම අවුල්සහගත තත්ත්වය චීනයේ අවශ්‍යතාවයටද සේවය කරන බව මම විශ්වාස නොකරන නිසා අප දෙදෙනා ඉවත් වීමේ ක්‍රමයක් සොයා ගත යුතුය,” බවට ඔහු තර්ක කළේය .2020 ජුනි මාසයේදී, නැගෙනහිර ලඩාක් හි ඉන්දියානු සහ චීන හමුදා අතර ඇති වූ ආතති ගැටුමක් ගැල්වාන් නිම්නයේ ප්‍රචණ්ඩ මුහුණුවරකට තුඩු දුන්නේය. ඉන්දීය සොල්දාදුවන් 20 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි විය. චීන හමුදා විශාල සංඛ්‍යාවක් ද මිය ගිය නමුත් චීනය කිසි විටෙකත් සැබෑ මරණ සංඛ්‍යාව නිල වශයෙන් තහවුරු කර නොමැත. එතැන් සිට සාකච්ඡා වට කිහිපයකින් ගැල්වාන් නිම්නය, පැන්ගොං ට්සෝ සහ ගෝග්‍රා-උණුසුම් උල්පත් ඇතුළු ස්ථාන කිහිපයකදී ඉවත් වීමට හේතු වී ඇත. ඉතිරි ඝර්ෂණ ලක්ෂ්‍යවල ඉවත් වීම සහතික කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා දිගටම පවතී.

දේශසීමා ත්‍රස්තවාදය පකිස්ථානය සමඟ ඇති සබඳතාවයේ විශාල අභියෝගයක් බවත්, ඉන්දියාව බොහෝ අසල්වැසි රටවල් සමඟ සබඳතා තර කර ගෙන ඇති බවත් පෙන්වා දෙන ඔහු පකිස්ථානයට පැමිණි විට අභියෝග ඉතිරිව ඇත්තේ විශේෂයෙන් දේශසීමා ත‍්‍රස්තවාදය ඉවසිය නොහැකි ලෙස ප‍්‍රචාරය කිරීම බවත් පැවසීය.මෝදි රජයේ පසුගිය වසර නවය තුළ ඉන්දියාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ වාර්තා කාඩ්පතක් ඉදිරිපත් කරමින් ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය එස් ජයිශංකර් පැවසුවේ ලෝකයේ විශාල කොටස් දැන් ඉන්දියාව සංවර්ධන හවුල්කරුවෙකු ලෙස දකින බවත් ගෝලීය දකුණ, ඉන්දියාව විශ්වාසදායක හවුල්කරුවෙකු ලෙස සලකන බවත්ය. ඉන්දියාව ගෝලීය වශයෙන් පිළිගත් සැලකිය යුතු ආර්ථික බලපෑමක් ඇති කරමින් සිටින බව ද ඔහු පැවසීය.

ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක්ස්